Banka hesabının sahibi ile hesabı fiilen kullanan kişinin farklı olması, finansal kuruluşların dikkatle incelemesi gereken riskler arasında. MASAK’ın yayımladığı rehber, şüpheli kullanımda hangi önlemlerin gündeme gelebileceğini açıklıyor.
Arkadaş ricasıyla başlayan risk
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), 12 Ekim 2026’da yayımladığı “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi” ile banka hesaplarının üçüncü kişilerce kullanılmasına ilişkin riskleri ayrıntılandırdı.
Rehbere göre kiralık hesaplar yalnızca para karşılığında başkalarına kullandırılan hesaplardan oluşmuyor. Arkadaşlık, akrabalık veya iş ilişkileri üzerinden yapılan basit talepler de bazı durumlarda aynı riskleri doğurabiliyor.
Bir kişinin kendi hesabına gelen parayı başka birinin talimatıyla farklı hesaplara aktarması, özellikle işlemin gerçek amacı ve paranın kaynağı bilinmiyorsa inceleme konusu olabiliyor.
MASAK, bu yöntemlerin dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve suç gelirlerinin aklanması gibi faaliyetlerde kullanılabildiğine dikkat çekiyor.
Yalnızca IBAN değil, hesap kontrolü önemli
Rehberde kiralık hesap kullanımının yalnızca IBAN bilgisinin paylaşılmasıyla sınırlı olmadığı belirtiliyor. Mobil bankacılık şifrelerinin, banka kartlarının, kart şifrelerinin, telefon hatlarının ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının üçüncü kişilere verilmesi de hesabın kontrolünün devredilmesine yol açabiliyor.
Bazı durumlarda hesabın sahibi işlemleri kendisi gerçekleştiriyor ancak başka bir kişinin verdiği talimatlara göre hareket ediyor.
MASAK’ın üzerinde durduğu temel konu, hesabın kimin adına açıldığından çok, gerçekte kim tarafından ve hangi amaçla kullanıldığı.
Bununla birlikte, yalnızca IBAN paylaşmak veya bir başka kişiden para almak, tek başına kiralık hesap kullanımı ya da suç işlendiği anlamına gelmiyor. Değerlendirmede işlemin amacı, taraflar arasındaki ilişki ve hesabın fiilî kontrolü birlikte ele alınıyor.
Bankalar hangi işlemleri şüpheli bulabilecek?
MASAK’ın rehberinde bankaların dikkat etmesi gereken işlemler de sıralanıyor. Hesap sahibinin geliri, mesleği veya ekonomik faaliyetleriyle açıklanamayan yoğun para hareketleri bunların başında geliyor.
Özellikle çok sayıda ilgisiz kişiden gelen paraların kısa süre içinde başka hesaplara aktarılması, hesapta sürekli düşük bakiye tutulması ve hesabın yalnızca para toplama veya dağıtma amacıyla kullanılması önemli risk göstergeleri arasında.
Aynı telefon, cihaz veya internet bağlantısı üzerinden birbirinden bağımsız görünen çok sayıda hesabın yönetilmesi de incelenebilecek işaretlerden biri.
Bankaların bu tür durumlarda işlemlerin kaynağını ve amacını araştırması, gerektiğinde hesap sahibiyle iletişime geçerek açıklama istemesi öngörülüyor.
Mobil bankacılık erişimi kapatılabilir
Rehberin vatandaşları doğrudan ilgilendiren bölümlerinden biri, şüpheli hesaplarda uygulanabilecek bankacılık tedbirlerine ilişkin.
Bir hesabın kiralık olarak kullanıldığının tespit edilmesi veya buna ilişkin güçlü belirtiler bulunması durumunda, mobil ve internet bankacılığı erişiminin sınırlandırılması ya da kapatılması öncelikli seçenekler arasında değerlendiriliyor.
Somut olayın niteliğine göre banka kartlarının kullanımının durdurulması, para transfer limitlerinin düşürülmesi, yeni finansal ürün verilmemesi ve bağlantılı hesapların daha sık izlenmesi de gündeme gelebiliyor.
Şubesi bulunan bankalarda dijital erişimi sınırlandırılan müşteriler için temel hizmetlere şubeden kontrollü erişim imkânı devam edebiliyor.
Yalnızca dijital kanallardan hizmet veren kuruluşlarda ise tedbirlerin, müşterinin varlıklarına erişimini ve riskin ağırlığını dikkate alacak biçimde kademeli uygulanması gerektiği belirtiliyor.
Banka hesabı tamamen kapatılabilir mi?
MASAK’ın rehberi, şüpheli işlemlere ilişkin bildirim yapılmasını tek başına yeterli görmüyor. Finansal kuruluşların gerekli durumlarda hesabın yasa dışı faaliyetlerde kullanılmaya devam etmesini önleyecek tedbirler alması da isteniyor.
Riskin sınırlandırılamaması, hesap sahibinin açıklamalarının yetersiz kalması veya hesabın fiilen başka kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması halinde işlemlerin gerçekleştirilmemesi ve müşteriyle bankacılık ilişkisinin sona erdirilmesi gündeme gelebiliyor.
Bu durum, her şüpheli para transferinde banka hesabının otomatik olarak kapatılacağı anlamına gelmiyor. Tedbirlerin somut olayın özelliklerine ve risk düzeyine göre değerlendirilmesi gerekiyor.
Rehber, risk göstergelerinin tek başına cezai sorumluluk doğurmadığını da vurguluyor. Olası suçlara ilişkin hukuki değerlendirme ise ilgili kişinin bilgi ve iradesiyle birlikte olayın bütününe göre yapılıyor.
MASAK’ın yeni rehberiyle bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları ile diğer ilgili finansal kuruluşların yalnızca şüpheli hesapları tespit etmeleri değil, bu hesapların suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemeleri de hedefleniyor.
